Evropska federacija novinara (EFJ) upozorila je da prijedlog Evropskog parlamenta za novi program AgoraEU ne osigurava dovoljno sredstava za novinarstvo, iako ga prepoznaje kao važan dio demokratske infrastrukture.
Evropski parlament je 18. maja objavio nacrt pozicije o programu AgoraEU, koji bi u okviru dugoročnog budžeta Evropske unije za period 2028–2034. trebao objediniti podršku kulturi, medijima i civilnom društvu.
Prema prijedlogu Parlamenta, u okviru programa bi bio uspostavljen poseban segment „Novinarstvo i informacije“, što EFJ načelno pozdravlja. Međutim, iz ove organizacije upozoravaju da je za taj segment predviđeno samo 11,7 posto ukupnog budžeta programa AgoraEU, odnosno oko 1,25 milijardi eura tokom sedam godina.
EFJ smatra da takva raspodjela ne odgovara ambiciji sadržanoj u samom prijedlogu, posebno imajući u vidu sve veće ekonomske, političke i sigurnosne pritiske s kojima se suočava evropsko novinarstvo. Iz Federacije upozoravaju da bi sektor mogao ostati strukturno nedovoljno finansiran, uprkos čestim političkim porukama da je nezavisno novinarstvo neophodno za funkcioniranje demokratije.
Predsjednica EFJ-a Maja Sever ocijenila je da Evropa ne može istovremeno proglašavati novinarstvo ključnim za demokratiju i za njega izdvajati samo mali dio ukupnog programa. Ako se novinarstvo priznaje kao stub demokratije, budžet mora odražavati takvu političku odluku, poručila je Sever.
EFJ je istovremeno pozdravio to što prijedlog Parlamenta uključuje zaštitne mehanizme koji povezuju podršku EU s poštenim, sigurnim i nezavisnim uslovima rada novinara, kao i s adekvatnom i transparentnom naknadom za njihov rad.
Iz Federacije podsjećaju da je održivost medija u Evropi ozbiljno ugrožena padom tradicionalnih oglašivačkih modela, dominacijom digitalnih platformi i ekonomskim pritiscima, posebno na lokalne medije. Zbog toga pozivaju Evropski parlament da u konačnoj poziciji za AgoraEU osigura snažniju finansijsku podršku za vijesti i novinarstvo, spriječi neravnotežu između sektora i omogući dugoročna ulaganja u nezavisno novinarstvo od javnog interesa.
Evropski parlament bi svoju konačnu poziciju o višegodišnjem finansijskom okviru trebao finalizirati ove jeseni, prije međuinstitucionalnih pregovora o konačnom dogovoru planiranom do 2027. godine.
Izvor: European Federation of Journalists (EFJ)
https://europeanjournalists.org/blog/2026/05/18/agoraeu-european-parliament-recognises-journalism-as-democratic-infrastructure-but-proposed-budget-falls-short-of-its-own-ambition/
