RSE istraga: QAnon javno širi ‘tajanstvene priče’ na zapadnom Balkanu

Iako društvene mreže već mjesecima uklanjaju sadržaje, grupe, stranice i profile koji se dovode u...

RSE istraga: QAnon javno širi ‘tajanstvene priče’ na zapadnom Balkanu

Iako društvene mreže već mjesecima uklanjaju sadržaje, grupe, stranice i profile koji se dovode u vezu sa teorijom zavjere QAanon, na prostoru Zapadnog Balkana i dalje se mogu naći pojedinci, ali i stranice koje i dalje šire ove teorije.

“Oluja dolazi”, “Gdje ide jedan, idemo svi”, “Veliko buđenje” samo su neki od slogana koji se mogu naći na računima koji se dovode u vezu sa QAnonom.

Jedna od ranije ugašenih grupa zove se „QAnon Balkan” i do gašenja je brojala 8.700 članova. U opisu stranice, kojoj se sada može pristupiti jedino preko historije koju je zapamtio Google, navodi se da se “Qanon Balkan” bori za širenje ideja Q u cijelom našem regionu, i za borbu protiv novog svjetskog poretka i satanista, oličenih u takozvanoj “dubokoj državi”.

Inače „duboka država“ je fraza koja se koristi za označavanje profesionalaca u strukturama vlasti, koji ostaju u državnim aparatima nezavisno od političkih promjena.

Na stranici stoji da su administratori locirani u nekoliko gradova Hrvatske, Srbije, Crne Gore, Slovenije i Bosne i Hercegovine.

U posljednjem postu koji je objavljen 8. septembra ove godine, kao problemi “s kojim se suočavaju građani” navedeni su: “krađa beba iz porodilišta, oduzimanja djece od roditelja zbog suludih razloga, obavezna vakcinacija, GMO hrana, 5G mreža i mini hidroelektrane (MHE)”.

Još uvijek aktivna stranica zove se „BalkAnon“ i u svom logou ima crveno slovo „Q“. Nastala je 3. oktobra i administrira se iz Srbije. Pored stranice, aktivna je i grupa sa istim imenom koja ima preko tri hiljade članova. Administratori i moderatori su osobe iz Srbije, Hrvatske, ali i Izraela. I grupa, kao i stranica ima isti logo sa crvenim Q slovom.

Facebook je ranije donio odluku kojom su proširili svoju politiku koja se odnosi na opasne pojedince i organizacije, kako bi uključili kako kažu “militarizirane društvene pokrete i mreže teorija zavjere koje podstiču na nasilje poput QAnona”.

– Od tada smo identificirali više od 600 militariziranih društvenih pokreta, uklonili smo oko 2.400 stranica, 14.200 grupa i oko 1.300 naloga na društvenoj mreži Instagram, a naknadno smo uklonili 1.700 stanica, 5.600 grupa i oko 18.700 Instagram naloga koji predstavljaju QAnon – kažu u Facebooku.

Prema njihovim riječima, Facebook stranice i grupe protiv kojih su preduzete ove mjere uglavnom su locirane u Sjedinjenim Američkim Državama, ali dodaju da se jedan broj njih nalazi u zemljama širom svijeta, između ostalog i na Balkanu.

– Nastavit ćemo da identificiramo dodatne stranice, grupe i Instagram naloge na svim jezicima i pregledat ćemo ih u skladu sa našom ažuriranom politikom – kažu u Facebooku.

Ova kompanija je 21. oktobra saopćila da će korisnike koji pretražuju pojmove u vezi sa QAnonom na toj društvenoj mreži i Instagramu ubuduće preusmjeravati na pouzdane izvore iz Globalne mreže za ekstremizam i tehnologiju (GNET), akademske istraživačke mreže Globalnog foruma za borbu protiv terorizma.

Obzirom na novu politiku Facebooka, brojne grupe i stranice koje su imale Q u imenu su ukinute. No, i dalje su aktivne one sa drugim imenima koje primarno dijele antipandemijske teorije.

QAnon teorije krenule su da se šire nakon što je u oktobru 2017. anonimni korisnik “4chan” kasnije i “8chan” foruma koji je svoje objave potpisivao sa Q objavio, bez dokaza, tvrdnju da je on obavještajni zvaničnik koji ima pristup tajnim podacima.

Teorije nisu nove, najčešća, ona o tome da je u toku akcija svrgavanja elitne pedofilske mreže, pojavila se godinu ranije, tokom događaja koji je kasnije postao poznat kao Pizzagate.

Podstaknut teorijama zavjere da se u podrumu pizzerije Comet Ping Pong u Washingtonu vodi pedofilska mreža u koju je uključena tadašnja kandidatkinja za predsjednika Hillary Clintoni i druge demokrate, Amerikanac Edgar Maddison Welch uzeo je arsenal oružja i uputio se ka pizzeriji.

Teorija je nastala 2016. godine kada je WikiLeaks objavio mailove Johna Podeste, menadžera Clintonove kampanje, u kojima se spominje pizza u vezi sa događajem koji je održan u Washingtonu. Neki teoretičari zavjere krenuli su da primjećuju da se ime pizzerije spominje i zaključili da su pizza i pasta kodovi. Kada je nakon ulaska u prostorije Comet Ping Ponga shvatio da se ne dešava ništa “sumnjivo” Welch je odložio oružje i predao se policiji.

Analiza objava povezanih s QAnonom, na prostoru zemalja Zapadnog Balkana, Digitalnog forenzickog centara, između marta i novembra 2020. godine pokazuje porast za skoro 150 posto u odnosu na čitavu prošlu godinu (sa 38.6 hiljada objava na 56.9 hiljada).

Ranije ove godine mediji su objavili interni dopis američkog Federalnog biroa za istraživanje (FBI) u kojem se navodi da bi političke teorije zavjera “veoma lako” mogle motivirati domaće ekstremiste da se uključe u kriminalne i moguće nasilne radnje.

Izvor: Cijelu analizu moguće je pročitati na Radio Slobodna Evropa
Autori: Dušan Komarčević/ Srđan Jovanović

About The Author