Dvadeset sedam godina nakon ubistva novinara i urednika Slavka Ćuruvije, međunarodne organizacije za slobodu medija upozoravaju na potpunu nekažnjivost za ovaj zločin i pogoršanje sigurnosti novinara u Srbiji.
U zajedničkom saopćenju, organizacije koje su učestvovale u međunarodnoj misiji za procjenu stanja medijskih sloboda, organiziranoj uz podršku Vijeće Evrope i mehanizma Media Freedom Rapid Response, navode da je situacija za novinare alarmantna i da postoji realna opasnost od novih napada, pa čak i ubistava, ukoliko se hitno ne poduzmu konkretne mjere.
Zabrinutost je dodatno naglašena upozorenjem visokog komesara UN za ljudska prava Volkera Turka, koji je ukazao na kontinuirano targetiranje novinara i rastući pritisak na nezavisne medije u Srbiji.
Ćuruvija, poznat kao kritičar režima Slobodana Miloševića, ubijen je 11. aprila 1999. godine ispred zgrade u kojoj je živio u centru Beograda, tokom NATO bombardiranja. Njegovo ubistvo, počinjeno usred bijela dana, i danas se smatra jednim od najsimboličnijih slučajeva nekažnjivosti za zločine nad novinarima u regionu.
Iako su 2019. godine četvorica bivših pripadnika sigurnosnih službi osuđena na ukupno 100 godina zatvora, presude su 2024. godine ukinute, a optuženi oslobođeni. Vrhovni sud Srbije je kasnije utvrdio ozbiljne proceduralne propuste tokom ponovljenog suđenja, ali prema važećem zakonodavstvu više ne postoji mogućnost žalbe.
Organizacije upozoravaju da slučaj Ćuruvije, kao i ubistva Dade Vujasinović i Milana Pantića, pokazuje duboke slabosti pravosudnog sistema i šire urušavanje vladavine prava u Srbiji.
Istovremeno, ukazuje se na nagli porast napada, prijetnji i zastrašivanja novinara tokom protekle godine, uz samo tri osuđujuće presude u 2025. godini. Takav odnos, kako se navodi, dodatno pogoršava neprijateljska retorika političkih zvaničnika prema nezavisnim medijima.
Posebno se ističe da je tokom nedavnih lokalnih izbora zabilježen novi talas nasilja nad novinarima na terenu, što potvrđuje ocjenu da je medijsko okruženje sve nesigurnije.
Organizacije pozivaju vlasti Srbije da hitno prekinu praksu nekažnjivosti, osiguraju efikasnu zaštitu novinara i smanje političke tenzije koje doprinose nasilju. U suprotnom, upozoravaju, institucije će snositi odgovornost za eventualne buduće napade.
Najavljeno je i objavljivanje posebnog izvještaja s preporukama za unapređenje stanja medijskih sloboda, koji će biti dostavljen domaćim vlastima i međunarodnim akterima, uključujući Evropska unija, Vijeće Evrope i OSCE.
Izvor: MFRR
