Foto: NBC News

Bosanskohercegovački mediji su od pojave Covida-19 objavili hiljade sadržaja o ovoj temi, prenoseći izjave bilo koga ko je spreman da javnosti ponudi svoje mišljenje, čime u velikoj mjeri donose kontradiktorne informacije i zbunjuju publiku. Čini se da oni zapravo preuzimaju apsolutno sve što im se nudi, bez mnogo provjere i kritičkog razmišljanja. Većinom oni nisu autori ovih objava, već ih kopiraju s jednog ili više drugih medija, što ih nipošto ne oslobađa odgovornosti jer time omogućavaju širenje informacija.

Od kraja aprila pa do danas, portal Mondo.ba objavio je sedam tekstova o vakcinama protiv Covida-19. U tekstu objavljenom 27. aprila kombinuju informacije preuzete od nekoliko medija, te čitaocima daju, ispostavilo se neosnovanu, nadu da bi vakcina mogla stići već u oktobru ove godine.

„Vakcina za korona virus koja je u Velikoj Britaniji ove nedelje krenula u fazu testiranja na ljudima, mogla bi se pojaviti na tržištu u oktobru“, navodi se u tekstu.

Tu je i izjava jednog od ljekara koji tvrdi da se početak proizvodnje očekuje u naredne dvije do tri nedjelje.

Vakcina samo što nije

„Prvih šest meseci ćemo proizvoditi pet miliona doza mesečno, pa se nadamo da ćemo nakon toga proizvodnju podići na 10 miliona u istom periodu“, prenosi Mondo.

Šest dana kasnije, isti medij objavljuje tekst u kome se potencira mogućnost da vakcina zapravo nikada neće biti pronađena.

„Naučnici neprestano govore da vakcina ne može da se napravi na brzinu, da neće biti dostupna pre sledeće godine, ali postoji i još gora varijanta – da nikada ne bude dostupna!“, piše u tekstu, čiji se autor poziva na izjave naučnika koji govore da se ne može tvrditi da će vakcina biti napravljena, niti da će ona biti efikasna i sigurna za upotrebu.

Sedmog maja, isti Mondo.ba objavljuje tekst pod nazivom „Važno otkriće: Naučnici stvorili antitela koja štite od korona virusa!“, u kome se čitaocima ponovo daje nada da lijek stiže.

„Istraživači s Univerziteta u Ostinu, država Teksas i Nacionalnog instituta za zdravlje i Univerziteta Gent u Belgiji, rekli su da su pomoću lame stvorili antitela za koje tvrde da štiti ljudske ćelije od Kovid-19“, prenosi ovaj medij, pozivajući se na Sky News.

Istog dana objavljena je i vijest o italijanskim naučnicima koji tvrde da su „stvorili antitela koja bi mogla da spasu hiljade života širom sveta, a nakon testiranja na miševima, planiraju da svoju vakcinu ove godine testiraju i na ljudima“.

Da bi vakcina mogla da pogorša stanje oboljelih, objavljeno je na portalu Mondo.ba 13. maja, u tekstu koji prenosi izjavu direktora američkog Nacionalnog instituta za alergije i zarazne bolesti Anthonyja Faucija.

„Ako smo uspešni, nadamo se da ćemo to znati u kasnu jesen ili ranu zimu. Imamo mnogo kandidata i nadamo se višestrukim rezultatima. Moram upozoriti da postoji i mogućnost negativnih posledica, gde određene vakcine zapravo mogu pojačati negativni efekat infekcije“, rekao je on.

Za razliku od prethodnih objava koje najavljuju skori pronalazak vakcine, Mondo.ba 14. maja objavljuje vijest u kojoj se tvrdi da „vakcina protiv kovida-19 može biti dostupna tek u drugoj polovini sljedeće godine“.

Istog dana objavljen je još jedan tekst, u kome Marco Cavaleri, šef odjeljenja za vakcine Evropske medicinske agencije, govori da „ne vjeruje da će bilo koja vakcina biti spremna za proces provjere prije septembra“.

„Pošto razvoj vakcina kreće od praznog lista papira, mogli bismo optimistički da kažemo da će to biti za godinu dana od ovog trenutka, dakle početkom 2021. godine“, rekao je Cavaleri novinarima.

Pitanjima vakcine između ostalih bavio se i portal Balkans.aljazeera.net, ali izbjegavajući da se veže za konkretne prognoze kada će lijek biti pronađen i dostupan za građane. Izvještavanje je fokusirano na finansiranje istraživanja, rasporede faza pronalaska lijeka, te važnosti da vakcina bude dostupna svima. Ovi tekstovi u dobroj mjeri pozivaju na saradnju naučne zajednice. Ipak, portal Balkans.aljazeera.net u dva navrata prenosi izjave predsjednika SAD-a Donalda Trumpa da očekuje vakcinu do kraja godine, kao i 100 miliona njenih doza. Nasuprot tome je objavljeni tekst na istom portalu u kome Evropska agencija za lijekove tvrdi da se vakcina može pojaviti najranije početkom naredne godine.

Kontradiktorne vijesti prenosio je i portal N1 televizije Ba.n1info.com, koji je prvo najavljivao vakcinu prije početka 2021. godine, zatim prenio stav Svjetske zdravstvene organizacije da niko ne može dati tačan datum za to, ali i tekst u kome se dovodi u pitanje učinkovitost vakcine jer virus mutira.

Hoće li nas drugi talas potopiti ili neće?

Novinari portala Nezavisne.com su od sredine aprila pa do danas posvetili osam objava drugom talasu koronavirusa. U šest njih se prognozira kada će on tačno nastati, strahuje se od njegovih posljedica i jačine, dok se u dva ide u potpunu krajnost i tvrdi da drugog talasa neće ni biti.

Tako se 13. aprila čitaoci obavještavaju da je novi talas pandemije moguć u novembru, ali da on neće biti „toliko ozbiljan“. Novinar se poziva na izjave šefa infektivnog odjeljenja šangajske bolnice „Huašan“ Džana Venghuna.

Devet dana kasnije objavljuje se tekst koji novi talas najavljuje tokom zime, jačeg intenziteta nego prvi, ali za područje SAD-a.

„Drugi talas virusa Kovid-19 očekuje se u Sjedinjenim Američkim Državama sljedeće zime i mogao bi da bude jači od prvog jer će vjerovatno doći na početku sezone virusa“, navedeno je u tekstu, pozivajući se na direktora Centra za kontrolu i prevenciju bolesti Roberta Redfielda.

U tekstu objavljenom 25. aprila Nezavisne.com daju čitaocima kratak presjek mjera koje su različite zemlje u svijetu preduzele u svrhu pripreme za novi talas bolesti. Tako saznajemo ko gradi nove bolnice, a ko dio trenutnih kapaciteta drži u pripravnosti do jeseni, kada se očekuje novi talas koronavirusa.

Početkom maja objavljen je tekst u kome austrijski kancelar Sebastian Kurz govori da je drugi talas epidemije realan scenario.

„Pitanje je da li će državi poći za rukom da se situacija drži pod kontrolom, odnosno da se zaraza regionalno ograniči, a inficirani brzo izoluju, ili će opet doći do eksponencijalnog rasta“, navodi se u tekstu, pozivajući se na kancelarovu izjavu o stanju u Austriji.

Jedanaestog maja ponavljaju se strahovi od novog talasa, ovog puta s akcentom na Francuskoj.

„Raste globalna zabrinutost od novog talasa, koju podstiču i najnoviji podaci iz Francuske, gdje je zabilježeno skoro četiri puta više preminulih nego u nedjelju i dvostruko više novih slučajeva, nakon što je počelo ublažavanje mjera karantina u toj zemlji“, piše u tekstu preuzetom od agencije Tanjug.

Već narednog dana Nezavisne prenose novi tekst od istog izvora, u kome se tvrdi da je vjerovatnoća za drugi talas bolesti jako mala. Doduše, to tvrdi epidemiolog iz Danske za svoju zemlju, ali obuhvata i ostale.

„Ni u jednoj zemlji još nije došlo do stvarnog drugog talasa. U nekim zemljama se rast povećava i smanjuje“, kaže on.

Istog dana, 12. maja, Nezavisne na svom portalu objavljuju tekst po kome je drugi talas neizbježan, a pitanje se postavlja samo u vezi s našom pripremljenošću za njega.

„Za eksperte nije pitanje da li će doći do drugog talasa epidemije virusa korona, već da li će građani i vlade biti bolje pripremljeni nego tokom prvog talasa. S obzirom na to da se virus raširio po cijeloj Evropi, ‘bilo bi naivno misliti da je s time gotovo’, izjavila je Erika Vliege, koja vodi odjeljenje za zarazne bolesti u univerzitetu u Antverpenu i savjetuje belgijsku vladu“, navedeno je, uz podsjećanje da se virus ponovo pojavio u nekoliko azijskih država.

Naredni tekst u kome se tvrdi da nove opasnosti nema objavljen je 14. maja, a njegova glavna protagonistkinja je beogradska doktorica Ana Gligić. Tekst podsjeća da je ona krajem marta najavila da će epidemija jenjavati početkom maja.

„Iako su mnogi sumnjivo okretali glavom, njene su se prognoze ispunile i čovječanstvo se nakon dva mjeseca počelo lagano vraćati nekada uobičajenim dnevnim aktivnostima“, navodi se, uz njenu izjavu da drugog talasa na našim prostorima neće biti, osim pojedinačnih slučajeva.

Tagovi: