RTRS I BNTV: Profesionalni krah javnog servisa

Foto: Dejan Božić /RAS Srbija

Ne samo da se RTRS po ko zna koji put osramotio izvještajima iz Narodne skupštine RS nego je i preko noći postao najveselija regionalna vijest – zbog priče o krompirima Nikole Špirića

RTRS: Čudesni krompiri Nikole Špirića

11. – 17. septembar 2017.

TV VLADAJUĆE VEĆINE: U nedjelji iza nas, RTRS, odnosno njegov informativni program, odustao je od svih principa izvještavanja na kojima počivaju javni servisi. Tačnije uređivačka politika ogoljena je do kraja i jedino što se izvodi kao zaključak jeste da ovaj emiter, kako s profesionalne, tako i moralne strane, nema pravo zvati se Radio Televizijom Republike Srpske. Jer, ono što su gledaoci mogli vidjeti, jasno upućuje da je riječ o televiziji samo vladajuće većine u ovom bosanskohercegovačkom entitetu.

Ove zaključke izvodimo zbog načina na koji su gledaocima predočena dešavanja u Narodnoj skupštini RS 12. i 13. septembra, a potom i reakcije koje su na njih uslijedile dan kasnije.

INFORMATIVNE MANIPULACIJE: Dnevnik 2 emitovan 12. septembra udžbenički je primjer manipulacije informacijama. O razlozima zbog kojih su tog dana poslanici opozicionog Saveza za promjene blokirali rad Narodne skupštine RS, nije rečena ni jedna  jedina riječ. Odnosno, navedeno je da je povod bio povlačenje iz skupštinske rasprave revizorskog izvještaja o izvršenju budžeta RS za prošlu godinu. Njihove izjave izvađene su iz konteksta. Prešućivanje kršenja poslovnika o radu parlamenta upravo zbog načina povlačenja izvještaja upućivalo je jedino na to da su opozicionari došli na sjednicu s namjerom da ili blokiraju skupštinu ili “ruše RS“.

JEDNOSTRANO IZVJEŠTAVANJE: Gledaoci nisu mogli čuti šta su u skupštinskoj raspravi govorili predstavnici opozicije. No zato im je predočen opširan izvještaj u kojem je premijerka RS-a Željka Cvijanović odgovorila na njihove diskusije. U interpretaciji novinara Miše Radakovića, koji je izvještaj najavio, to je izgledalo ovako: “Opozicija je naljutila premijerku izjavama da je u RS-u kolaps sistema, ali da to nije tako, uvjerila ih je premijerka Željka Cvijanović.”

SVJESNO ISKRIVLJAVANJE: O dešavanjima u Narodnoj skupštini i u Dnevniku 13. septembra izvještavao je Mišo Radaković. “Spriječen pokušaj izazivanja nasilja”, riječi su kojima je opisao pokušaj opozicije da toga dana uđe u malu salu parlamenta, u kojoj je većina nastavila rad bez opozicije. O prisustvu naoružane policije u skupštini i van nje, novinar ne govori. Izjave poslanika Saveza za promjene ponovo su izvađene iz konteksta, tako da se građanima, gledaocima, svjesno prenosila slika navodnog rušilačkog pohoda istih.

ZAVETNICI ZA BEZBJEDNOST: Ali zato je prostor ustupljen RTRS-ovim “stručnjacima za bezbjednost”. Koji znaju da “opozicija socijalne nemire želi iskoristiti da izazove makedonski scenarij u RS-u”. “Stručnjaci za bezbjednost” su ni manje ni više nego opskurna ultranacionalistička organizacija Srpski sabor Zavetnici. Svaki komentar na ovo smatramo izlišnim.

PETNAEST MINUTA DODIKA: Sjednica Narodne skupštine bila je i prošla. Šta su to na njoj usvojili poslanici koji su joj prisustvovali, gledaoci nisu saznali. Ni u Dnevniku 13., niti 14. septembra. Umjesto toga, u Dnevniku 14. septembra (urednik Momčilo Ostojić) imali smo priliku vidjeti 15 minuta intervjua s predsjednikom RS-a Miloradom Dodikom o dešavanjima u Narodnoj skupštini RS prethodnih dana. Uslijedio je blok reakcija predstavnika Vlade i vladajućih stranaka na skupštinska dešavanja. Opozicija je dobila prostor u dvije rečenice. S izdvojenim zahtjevom za smjenu ministra unutrašnjih poslova RS-a Dragana Lukača. Zašto, to gledaocima nije predočeno.

Onda su na red ponovo došli analitičari. Uobičajena lica, uz neizostavne Zavetnike, iste fraze o “pokušaju rušenja RS-a, stranim mentorima, makedonskom scenariju”. Na kojim podacima i argumentima te tvrdnje zasnivaju, novinari/urednici Dnevnika ne pitaju.

KAD STEVANDIĆ NAPADNE NOVINARE: Potpredsjednik Narodne skupštine RS Nenad Stevandić postao je miljenik RTRS-a. Tako se iz Dnevnika u Dnevnik poziva da iznese stavove i komentare. Koji, naravno, vlasti idu niz dlaku. A kako onda Stevandića staviti u isti koš s onima koji napadaju novinare? Otuda je u izvještaju iz Dnevnika 13. septembra o napadu na novinara i kamermana RTRS-a svjesno iz saopštenja Udruženja BiH novinari prešućen dio u kojem se govori o Stevandićevom verbalnom napadu na novinare Dnevnog avaza i Oslobođenja.

ZAJEDLJIVI KOMENTARI: Odioznost koju Branka Kusmuk ispoljava prema čelnicima institucija BiH nastavlja se i u izvještaju koji je pripremila za Dnevnik 12. septembra. Povod je bio sastanak predsjedavajućeg Vijeća ministara, ministra sigurnosti BiH i čelnih ljudi sigurnosnih agencija u BiH, na kojem se razgovaralo o prisutnosti pripadnika Isila u BiH. “Institucionalno se sastali, devedeset minuta vijećali, slavodobitno saopštili da se u BiH ne vijore zastave Isila”, navodi Kusmuk na početku izvještaja. Šta su sve izjavili u obraćanju novinarima, ostalo je u cijelosti u pozadini zajedljivih komentara novinarke Kusmuk. Kojoj je u krajnje ironičnom kontekstu riječ “institucionalno” bila svaka treća tokom izvještaja.

TREĆINA DNEVNIKA CRKVI: Da li je dnevnik mjesto za hroniku Pravoslavne crkve? Na javnom servisu ne bi trebao biti. No uredništvo centralne informativne emisije evidentno ne smatra spornim da trećinu Dnevnika 17. septembra posveti ustoličenju novog vladike i proslavama inih krsnih slava opština, bogoslovija…

Izdvojeno

Kada god pomislimo da postoji granica dobrog ukusa koju RTRS ipak neće preći, oni to opovrgnu. Izdvajamo izvještaj o vremenskoj prognozi, koji se emituje neposredno iza centralnog dnevnika. Stanje vremena u narednim danima ispraćeno je fotografijama nagog torza  zastupnika SNSD-a u državnom parlamentu Nikole Špirića, koji se pohvalio dobrom berbom krompira na svom imanju. Potom slijedi još nekoliko sličnih fotografija, na kojima Špirić, istina, ima majicu. Prezenterka prognoze ga predstavlja kao dr. Nikolu Špirića koga “ni ovogodišnja suša nije omela da ubere veliki rod”.

Ocjena: 1, jer, nažalost, niže od toga nemamo

BNTV: Izbalansirano o dešavanjima u Skupštini

11. – 17. septembar 2017.

ODBRANA ZAKONA: Uredništvo Dnevnika BNTV-a uspjelo je tokom zasjedanja Narodne skupštine RS (12. i 13. septembar) izbjeći zamku jednostranog izvještavanja. Gledaocima su pružili izbalansirane stavove o dešavanjima u entitetskom parlamentu. I ono ključno, kroz izjave poslanika Saveza za promjene, objasnili su razloge blokade parlamenta kao posljednjeg načina odbrane primjene zakona u najvišoj zakonodavnoj instituciji RS-a.

Jednake reakcije povodom dvodnevnih dešavanja u Narodnoj skupštini RS donijela je u Dnevniku 14. septembra novinarka Danina Milaković. Pojasnila je, za razliku od RTRS-a, i razloge zbog kojih je opozicija zatražila smjenu ministra policije RS-a Dragana Lukača.

DOBAR ANALITIČKI PRISTUP: U reakcijama van političkih struktura na burne dane u parlamentu, treba pohvaliti izbor i analitičara i novinara koji su iste komentarisali. Zbog dobrog analitičkog pristupa lišenog navijačke ostrašćenosti.

Unatoč visokim političkim tenzijama u RS-u, koje su plijenile pažnju javnosti, u dnevnicima je ostavljeno dovoljno prostora za sumornu ekonomsko-socijalnu zbilju Republike Srpske. Izdvajamo Dnevnik 11. septembra u kojem su emitovani izvještaji o početku štrajka glađu radnika Željeznica RS, generalnog štrajka u Banji Dvorovi. Vladimir Kovačević je u istom Dnevniku donio prilog o svim teškoćama s kojima se suočavaju prosvjetni radnici, odnosno opstrukcijama ministarstva prosvjete prema onima koji su Vladu tužili radi naplate zaostalih materijalnih potraživanja.

Izdvojeno

U nastavku međusobnih optužbi vlasti i opozicije o “patriotima i izdajnicima”, uz izjave vlasti bilježimo i izuzetno velik prostor koji je ustupljen odgovorima opozicije, konkretno lidera SDS-a Vukote Govedarice. Ukupno uzevši, zamorno za gledaoce koji su i bez ovoga već dugo opterećeni verbalnim ratom suprotstavljenih političkih tabora u RS-u.

Ocjena: 7

 

Komparativna analiza

U nedjelji u kojoj je RTRS, iako javni servis, bezuvjetno stao na stranu vlasti, napraviti komparativnu analizu s onim što je gledaocima prezentirano u dnevnicima BNTV-a, veoma je teško. Ono što se jedino izvodi kao zaključak jeste da su gledaoci BNTV-a, za razliku od publike RTRS-a, u nedjelji iza nas imali priliku dobiti izbalansiran i neostrašćen uvid u dešavanja u Narodnoj skupštini RS.